Open brief aan B&W Oldenzaal

Geacht college,

Allereerst: op deze eerste werkdag van uw nieuw samengestelde college wens ik u veel bestuurlijk succes toe voor de komende raadsperiode.

Met deze open brief vraag ik aandacht voor de extra verhoging van de OZB in 2025 en mijn constatering dat het toegezegde OZB-herstel niet financieel is uitgevoerd.

In 2025 is de OZB in Oldenzaal niet alleen regulier verhoogd met 3,49%, maar daarnaast ook met 10% extra vanuit het traject “Ambities en Middelen in Balans”. Uit de gepubliceerde jaarstukken blijkt dat deze extra 10%-laag naar schatting ongeveer €1,04 miljoen per jaar oplevert.

In de Programmabegroting 2025 is daarbij aangegeven dat, wanneer het Rijk alsnog met extra financiële middelen over de brug zou komen, een deel van die extra middelen zou worden gebruikt om de OZB weer te verlagen. In het politieke debat is deze lijn samengevat als een 50/50-lijn: de helft van extra rijksmiddelen voor OZB-herstel en de helft voor het beperken van bezuinigingen.

Volgens de toezegging van het college hebben OZB-betalers recht op financieel herstel van de OZB zodra extra rijksmiddelen beschikbaar kwamen.

Juist daarom is de vraag nu eenvoudig:

Waar is financieel gemaakt welk deel van de extra rijksmiddelen is gebruikt voor OZB-herstel?

Uit de gepubliceerde stukken blijkt dat Oldenzaal in 2025 daadwerkelijk extra middelen uit het Gemeentefonds heeft ontvangen. Op basis van de Voorjaarsnota 2025, Najaarsnota 2025 en Jaarrekening 2025 gaat het om een gereconstrueerd bedrag van ongeveer €3,406 miljoen.

De helft daarvan is ongeveer €1,703 miljoen. Dat is meer dan voldoende om de extra 10%-OZB-verhoging van ongeveer €1,04 miljoen volledig te herstellen.

Toch is in de gepubliceerde stukken niet financieel gemaakt:

• welk bedrag aan extra rijksmiddelen precies beschikbaar kwam;
• welk deel daarvan is gebruikt voor OZB-herstel;
• welk deel is gebruikt voor het beperken van bezuinigingen;
• welk deel eventueel niet is verwerkt;
• hoe de extra 10%-OZB-laag in 2026 uit de basis is gehaald.

Integendeel: in de Programmabegroting 2026 staat dat de OZB-opbrengst opnieuw wordt verhoogd, nu met 3,6%. Daardoor lijkt de extra 10%-laag uit 2025 niet tijdelijk te zijn geweest, maar onderdeel te zijn geworden van de structurele OZB-basis.

Deze kwestie raakt niet een kleine groep. Oldenzaal telt ruim 32.000 inwoners, bijna 15.000 woningen[7] en circa 16.869 WOZ-objecten[8]. De OZB-verhoging raakt rechtstreeks duizenden woningeigenaren en daarnaast ook eigenaren en gebruikers van niet-woningen, zoals winkels, kantoren, bedrijfspanden en maatschappelijke accommodaties. Precieze aantallen OZB-aanslagen per categorie zijn in de gepubliceerde stukken niet afzonderlijk financieel gemaakt. Juist daarom is het van belang dat het college deze aantallen alsnog helder vermeldt.

Dat is bestuurlijk relevant. Als een tijdelijke lastenverzwaring niet financieel wordt teruggedraaid, maar vervolgens opnieuw wordt geïndexeerd, betalen inwoners niet één jaar extra. Dan werkt de verhoging door in volgende jaren.

Bij een gemiddelde jaarlijkse indexering van 3,5% kost een extra, eenmalige 10%-OZB-laag uit 2025 de Oldenzaalse ozb-betalers over de komende drie raadsperiodes, dus over twaalf jaar, naar schatting ruim €15 miljoen extra aan OZB.

Voor een woningeigenaar met een WOZ-waarde van €500.000[9] betekent dit in eenvoudige termen het volgende:

“Geen herstel in woorden, maar herstel op de aanslag.”

Ik verzoek het college daarom om vóór de behandeling van de begroting 2027 een afzonderlijke, duidelijke en controleerbare verantwoording aan de gemeenteraad en inwoners te geven. Die verantwoording moet ten minste bevatten:

1. de exacte omvang van de extra 10%-OZB-laag in 2025;
2. de volledige specificatie van de extra Gemeentefondsmiddelen in 2025;
3. de verdeling van die middelen volgens de toegezegde OZB-herstellijn;
4. het bedrag dat daadwerkelijk is ingezet voor OZB-verlaging;
5. de wijze waarop de extra 10%-laag uit de OZB-basis wordt gehaald;
6. de gecorrigeerde basis waarop de OZB voor 2027 mag worden geïndexeerd;
7. de wijze waarop inwoners het herstel financieel terugzien op hun aanslag.

Deze vraag is geen boekhoudkundig detail. Zij raakt aan het vertrouwen tussen bestuur en inwoners. Als aan inwoners wordt gevraagd tijdelijk extra te betalen, en later blijkt dat er voldoende extra rijksgeld beschikbaar kwam, dan moet financieel worden wat met die toezegging is gedaan.

Uit de jaarstukken 2025 blijkt dat de algemene reserve stijgt van €18,3 miljoen naar €27,5 miljoen. Een toename van €9,2 miljoen. Het positieve resultaat over 2025 is €3,2 miljoen.

De overige €6 miljoen komt niet uit de lucht vallen, maar uit grondverkopen. Dat staat zwart-op-wit in de Najaarsnota 2025.

Met andere woorden: de gemeente ontvangt een structurele meevaller van €6 miljoen uit grondverkopen. Tegelijkertijd wordt de OZB over 2026 verhoogd met 3.6%.

Dat is niet alleen onlogisch, het is onnodig.

Een groeiende reserve is geen argument voor lastenverzwaring – het is een argument om de OZB juist niet te verhogen.

Daarom vraag ik het college om niet te volstaan met algemene begrotingstaal, maar om een concrete herstelberekening te publiceren. Inwoners moeten kunnen zien wat hun WOZ-waarde was, wat zij door de extra 10%-laag betaalden, wat daarvan in 2026 is doorgelopen en welk bedrag in 2027 in mindering behoort te worden gebracht.

Voor uw en ieders gemak sluit ik in bovenstaande button ook de Ozbherstel-calculator bij. Deze laat per WOZ-waarde zien welk bedrag in 2027 als herstelbedrag zou moeten gelden.

Als de burger moet betalen, moet de gemeente leveren. Simpeler wordt democratie niet.

Met vriendelijke groet,

mr. W.C.M. (Wim) Gaalman
Oldenzaal, 26 mei 2026